Seyyid Mahmut ve Evlatları
Hazırlayan: Y. U.
Seyyid Tayyib, Azerbaycan’ın Dağıstan yakınlarında Kuba Şehri Afurca köyü sakinlerinden büyük bir âlimdir. Kendisi S. Tayyib Ahund namıyla bilinirmiş. Medresede ders veren ve mollaların başı olan kişiye Farsça’da büyük alim manasına gelen Ahund denilirmiş.
S. Tayyib Ahund’un beş oğlu da çevresinde faziletleriyle nam salmış insanlardı. İsimleri şunlardır: S. Mahmud ve S. Hüsameddin ve S. Hacı Ahmed ve S. Hacı Cemal ve S. Muhammed Resul’dur.
Bunlardan bir tanesinin hayat hikayesi, S. Mahir Üzgör’ün babasından dinlediklerinden aktardığı bugünkü Türkçeye aktardığımız şu menkibe ile anlaşılabilir.
S. Mahmud çiftçilik ve bahçecilik ile meşgul olan aynı zamanda çok misafirperver birisi imiş. Kafkasya’dan göçte bir süre yerleşilen Tokat-Niksar’da bulundukları zamanlarda Mahir Üzgör’ün babası S. İsmail ile ortakçılık yaparlarmış. S. İsmail, aynı zamanda dayısı da olan S. Mahmud’u şöyle anlatıyor: “Rahmetlik Mahmud dayımla tarlada yattığımız zaman, bu mübarek zat uykuda, Kuran-ı Kerim’den bir cüz kadar okurdu, iyice terler ve yorulur idi, bir zaman dinlendikten sonra aynı bıraktığı yerden tekrar edip okurdu. Halbuki hafız da değildi.”
Yani, hafız olmamasına rağmen, rüyasında bile Kur’an-ı Kerim okuyan bir şahıs. Bunun İslam literatüründe kerametten başka bir adı yoktur.
Bu Seyyid Mahmud’un iki oğlu ve bir kızı dünyaya gelmiştir.
1. Muhterem kızı Seyide Hanife’yi Kirne (bu günkü ismiyle Ortaca) köyünden “muhibbi ehl-i Beyt” olan ve yine Dağıstanlı Azerbaycan Konakkend eşrafından Hacı Bağir Efendinin oğlu Aziz efendi ile evlenmiştir.
Seyyide Hanifenin torunlarından Balıkesir Merkez ve Kirne’de Mahmut, Ahmet, Rabia, Hasibe, Saniye, Sariye, Fazliye ve diğer kızları olmuştur. Seyid Mahmudun torunu olan Rabianın, Hacı Turan ve Hamdi adlı iki oğlu ile Bedriye ve Özcan adlı iki kızı olmuştur. Seyitlik erkek tarafından geçtiğinden, seyitlik burada sona ermiştir.
Seyide Hanife’nin torunlarından Özcan, İrşadiye’den yine S. Mahmud’un torunlarından olan Hacı Bekir (Saadettin) ile evlenmiştir. Bu evlilikten İdris, Canan, Filiz ve Yücel dünyaya gelmiştir.
2. S. Mahmud’un oğullarına gelince: Büyük oğlu S. Tayyib ve diğer oğlu S. Ramazan’dır. S. Ramazan’nın erkek evladı olmadığından nesil orada kapanmıştır. Kızları ise şunlardır: Seyyide Emetulla ve Seyyide Fatıma..
Büyük oğul S.Tayyib çocukluk zamanlarında babaları S. Mahmud’dan, çok yüksek ahlak ve fazilet derleri almıştır. O da dedesi Tayip Ahund gibi, çok cömert ve zeki olduğundan “Molla Tayyib” olarak anılmaya başlamıştır. Molla Tayip de insanlara iyilik yapmayı çok seven ve “İnsanların en hayırlısı insanlara faydalı olandır” hadis-i şerifi gereğince muhtarlık yapmış ve insanlara yardımlarına koşmuştur.
Molla Tayyib, amcası Hacı Ahmed Efendi’nin kızı Seyyide Fatıma hanım ile evlenmiş; ve bu evlilikten üç oğlu ile bir kızı dünyaya gelmiştir. Kızı Ünzüle’yi S. Şahabettin’in oğlu S. Bilal ile evlendirmiştir.
Molla Tayyib’in oğulları ise şunlardır: S.Abdurrahman, S.Hacı Ahmed, S.Mahmud.
Molla Tayyib, S.Abdurrahman’a S.Şahabettin’nin kızı Seyide Fatıma’yı almıştır.
S.Molla Tayyib’in büyük oğlu S.Abdurrahman’ın bu evlilikten dört kızı ve iki oğlu olmuştur. Oğulları: S.İdris ile S. Hacı Bekir (Saadettin)dir.
Büyük oğul S.İdris’dir. S. Mahir Üzgör’ün ifadesiyle, bu mübarek zatın vasıflarını her bir kalem yazamaz. Çocukluğundan itibaren herkesin sevgisini kazanmış, muhitinde çok sevilen ve. Seyyid İdris vatani vazifesini bitirip geldikten sonra amansız bir hastalığa tutulmuş ve vefat etmiştir.
Diğer oğlu Hacı Bekir (Saadettin) efendidir. Yukarıda yazıldığı gibi Kirne’de Aziz Efendi ile evlenen Seyyide Hanife’nin torunu Özcan Hanım ile evlenmiştir. S.Hacı Bekir (Saadettin) küçük yaşta hafızlığa çalışmış, yetimlik ve yoksulluktan yarıda bırakmış; askerlikten sonra 1952 tarihinde İrşadiye’den kalkarak İstanbul’a yerleşmiştir. Her ikisi de İsparta uçak kazazında 30 Kasım 2007 tarihinde hakkın rahmetine kavuşmuşlardır. (Allah hepsine rahmet etsin). Hacı Özcan, aynı hafta içinde gördüğü 4 ayrı rüyayla vefat edeceklerini haber vermişti. İki gece üst üste, Ali-İmran Suresindeki “27. Ayet – Geceyi gündüzün içine sokarsın, gündüzü gecenin içine sokarsın; ölüden diri çıkarırsın, diriden ölü çıkarırsın. Dilediğine de hesapsız rızık verirsin.” Ayetinin rüyasında kendisine orjinalinden ezberletildiğini vefatından iki gün önce çocuklarına anlatmıştı.
İki oğlu ve iki kızı olup oğulları: İdris ve Yücel; kızları ise Canan ve Filiz’dir.
S.Molla Tayyib’in küçük oğlu S.Mahmud’un hayatta kalan çocukları S.Haydar ve Cemiledir. Diğerleri küçük yaşta vefat etmişlerdir. Haydar ve hanımı Cevahir’den olan Şahin, Metin ve Mahmut ile kızları Habibedir. Metin askerde bir kazada şehit olmuştur. (Allah hepsine rahmet etsin)…
(Bu metnin ilk kısmının hazırlanmasında, Seyyid Mahir Üzgör tarafından yapılan şecere çalışmasından yararlanılmıştır)